Nhà thờ nằm cách đình Mông Phụ- xã Đường Lâm hơn 100m, nhà thờ được dòng họ và chính quyền xây dựng đã có tuổi đời gần 2 thế kỷ với diện tích toàn bộ các hạng mục là 400m2, khu từ đường theo hình chữ nhị ( =), quay mặt về hướng Đông , xung quanh  là các hạng mục phụ trợ tạo không gian hài hòa như sân, cổng, cây bể cảnh, các nét kiến trúc, họa tiết, hoa văn trang trí  mang phong cách triều Nguyễn. Trong nhà thờ còn lưu giữ được một số di vật quý như: 3 bia đá, 2 bia tạc thờ vua Tự Đức, 1 bia tạc thờ vua Lê Thần Tông.

Bia số 1 có tiêu đề  “Giang Thị Từ Đường bi ký”

Bia số 2 có tiêu đề “ Bản xã Tiên hiền bi ký”

Bia số 3 có tiêu để “Thám hoa Truy Công Trạng”

Bia này có nội dung ghi lại công lao to lớn của vị sứ thần tài ba Thám hoa Giang Văn Minh. Ngoài ra còn có các hoành phi, câu đối, đồ thờ…

Du khách đến thăm nhà thờ ngoài việc được chiêm bái nét kiến trúc mang phong cách cổ hòa trong sự cổ kính mộc mạc của di sản văn hóa làng cổ ở Đường Lâm còn được hồi tưởng về công trạng to lớn của sứ thần thám hoa Giang Văn Minh dám hy sinh tính mạng và nghĩa lớn để bảo vệ danh dự - độc lập của dân tộc. Ông sinh năm 1573 tại ấp Mông Phụ nay là làng Mông Phụ, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây và mất ngày 2/6 Âm lịch năm 1638 tại Trung Quốc. Năm ông tham dự kỳ thi Đình do vua Lê tổ chức, khoa thi năm đó không có người đỗ hiệu Trạng Nguyên mà chỉ có Người đỗ Thám Hoa là mức cao nhất nên ông cũng được ví như Trạng Nguyên của khoa thi ấy ở tuổi 55, sau đó ông được triều đình cử giữ một số vị trí , chức vụ quan trọng . Vào năm Dương Hòa thứ 3 (1637) đời vua Lê Thần Tông, ông được cử là trưởng đoàn phái bộ của nước ta đi sứ sang Trung Quốc nhằm nộp đồ tiến cống và xin phong tước cho vua Lê. Ngày đó quá trình di chuyển của đoàn phái bộ sứ giả thường sử dụng 2 loại phương tiện là đi bộ và ngựa nên khi đến được Trung Hoa phải mất khoảng thời gian là 2 tháng. Qúa trình đi rất vất vả: trèo đèo, lội suối, đối mặt với dịch bệnh, khí hậu…Khi trú tạm tại khu dịch xá dành cho các phái bộ để vào yết kiến vua Sùng Trinh nhà Minh. Phái bộ sứ An Nam thường bị bọn quan lại triều đình Trung Quốc khinh thường miệt thị, có những việc làm chèn ép, nô dịch, vị sứ thần thông minh đã sử dụng tài trí khéo léo của mình để khuất phục Hoàng đế Trung Hoa cho gặp. Tại đây ông đã đối đáp, đưa ra chứng cứ xác thực, khéo léo, để triều đình Trung Quốc bãi bỏ lệ cống nạp tượng bằng vàng hàng năm cho tướng Liễu Thăng bị chết trận tại Ải Chi Lăng – Xương Giang (mà nhà Minh đặt ra ép buộc nhân dân ta) và đặc biệt là ông đã đưa ra vế đối đanh thép “Đằng Giang tự cổ huyết do hồng”, triều đình nhà Minh đã hèn hạ sát hại ông sau đó lại cho là người có khí phách nên cho người ướp thi hài bằng bột sâm và thủy ngân trả về nước. Khi đoàn phái bộ mang linh cữu về quê hương, đích thân vua Lê – chúa Trịnh đã về tận đây để dự lễ tang của người anh hùng dân tộc. Trước thi hài vua Lê đã than rằng: “sứ bất nhục quân mệnh, khả vi thiên cổ anh hùng” dịch là : “Đi sứ không làm trái mệnh vua, không  để nhục nước, xứng đáng là anh hùng thiên cổ” và truy tặng tước hiệu “Công bộ tả thị lang tước vinh quận công. Thi hài ông được an táng tại gò Đống – thôn Phụ Khang – Đường Lâm. Còn ngôi quán, nơi đặt linh cữu ông xưa, nhân dân gọi là “quán Giang”, cũng thuộc cánh đồng ở gần thôn Phụ Khang.

 Ngày 2/6 Âm lịch hàng năm, nhân dân địa phương và dòng họ cùng chính quyền thường tổ chức long trọng ngày ông ra đi nhằm ôn lại truyền thống lịch sử của dòng họ, giáo dục tinh thần yêu nước vẻ vang của quê hương.

Ngôi nhà thờ họ Giang và sứ thần thám hoa Giang Văn Minh đã được nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa vào ngày 24/5/1991.  Cùng với nhiều di tích quý khác trong làng cổ ở Đường Lâm, đây luôn là điểm đến tham quan tìm hiểu thu hút du khách trong và ngoài nước.

04:54:09 23/06/2017 - Lượt xem: 95
Tin liên quan