Kết quả 5 năm thực hiện bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị quần thể di tích làng cổ ở Đường Lâm (2012 – 2017)

Sau khi Ban thường vụ Thị Ủy Sơn Tây ban hành nghị quyết số 24-NQ/TU ngày 14/12/2012 về tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý – bảo tồn và phát huy giá trị quần thể di tích làng cổ ở Đường Lâm; dưới sự chỉ đạo của Thị Ủy, UBND thị xã, sự tham gia vào cuộc có trách nhiệm khẩn trương của các phòng Ban liên quan lãnh đạo chính quyền và nhân dân xã Đường Lâm cũng như sự phối hợp lãnh đạo quan tâm của các cấp ngành ở TW và Hà Nội. BQLDT làng cổ ở Đường Lâm là cơ quan trực tiếp tham mưu đề xuất,nhằm tranh thủ những thuận lợi tháo gỡ các vướng mắc khó khăn để hoàn thành các nhiệm vụ đề ra. Xuất phát điểm là một di sản sống nơi trú ngụ của hàng ngàn hộ gia đình và gần 7000 nhân khẩu phân bố trên địa bàn dân cư, diện tích của 5 thôn được chia làm 2 khu vực bảo vệ của Di tích được xếp trong các loại hình di tích chưa có tiền lệ nên chưa có mô hình quản lý – Bảo tồn để triển khai áp dụng cho Di tích làng cổ Đường Lâm.

                                       

*Về công tác Bảo tồn :

Ngày 31/10/2013 sau một thời gian thực hiện khẩn trương  Bản quy hoạch tổng thể về bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích làng cổ ở Đường Lâm tỷ lệ 1/2000 đã được UBND Thành phố Hà Nội phê duyệt và được công bố phổ biến rộng rãi đến toàn thể nhân dân và hệ thống thông tin báo chí . Đây là văn bản cơ sở pháp lý – Bảo tồn và khai thác các giá trị của Di tích, giải quyết các vấn đề dân sinh, cấp phép xây dựng cho cộng đồng dân cư . UBND thị xã đã cụ thể hóa ban hành các văn bản kịp thời nhằm hướng dẫn chỉ đạo các phòng ban chuyên môn và UBND xã Đường Lâm thực hiện việc quản lý trật tự xây dựng, cấp phép  cho người dân.

*Về quy định quản lý – Bảo tồn Di tích:

 UBND Thị xã đã thành lập Ban chỉ đạo với 31 thành viên gồm đại diện Lãnh đạo thị ủy, UBND Thị xã, các phòng Ban liên quan  Đảng úy, HĐND – UBND – UBMTTQ xã Đường Lâm, chính quyền các thôn và 3 dòng họ tiêu biểu. Ngày 5/8/2014 UBND Thành phố Hà Nội cũng ban hành đề án 4142 về Bảo tồn các di tích ở làng cổ Đường Lâm. Đây cũng là cơ sở để UBND Thị xã chỉ đảo, phối hợp với các cơ quan thực hiện việc thiết kế lập dự án chống xuống cấp các Di tích và nhà cổ trong đó có những dự án trọng điểm  như : tu bổ tôn tạo đình Cam Thịnh, Thiết kế nhà mẫu truyền thống, mô hình Sa bàn, các ngôi nhà cổ, Điếm giếng cổ, tu bổ tôn tạo các công trình trong khu vực, Đền và lăng vua Ngô Quyền. Các dự án tu bổ đều thực hiện nghiêm chỉnh theo các quy định của luật Di sản văn hóa, luật xây dựng, tài chính, đấu thầu giám định, bảo hiểm và có sự tham gia góp ý giám sát của các cơ quan chuyên môn chủ quản nhà khoa học như: cục Di Sản Văn Hóa, Sở Văn Hóa và Thể Thao, Ban quản lí di tích danh thắng, và cộng đồng dân cư, các phòng chuyên môn của Thị xã, UBND xã Đường Lâm và lãnh đạo chính quyền thôn. Ngoài ra một số công trình còn nhận được sự giúp đỡ về kỹ thuật một cách trách nhiệm và nhiệt tình của các chuyên gia  tình nguyện viên tổ chức JICa như: Đình Cam Thịnh, một số các nhà cổ. Ngoài các dự án đầu tư của Nhà nước cho việc tu bổ tôn tạo các di tích, hệ thống  hạ tầng của cộng đồng dân cư, công trình dân sinh cũng được quan tâm đồng bộ như: trường học, trạm y tế, chợ mới, đường giao thông, hệ thống nước sạch, thu gom rác thải, đặc biệt là dự án hoàn thiện kết cấu hạ tầng khu đất giãn dân phục vụ cho công tác Bảo tồn làng cổ Đường Lâm với diện tích phê duyệt là 19,5 ha theo tỷ lệ 1/500. Hiện nay cơ bản đều hoàn thiện mặt bằng, đơn vị thi công đã thực hiện xong phần hạ tầng, phân lô. Trong công tác  tôn tạo bảo tồn di tích ngoài nguồn kinh phí đầu tư của Nhà nước các Di tích còn nhận được sự hảo tâm công đức tự nguyện của nhân dân và các tổ chức ở trong và ngoài địa phương như tại Chùa Mía, Đình Phố( Thôn Cam Lâm) , Cổng làng Đông Sàng

*Công tác tuyên truyền:

Đây được  xác định là lĩnh vực quan trọng nhằm nâng cao nhận thức trách nhiệm của nhân dân ở trong và ngoài địa phương cũng như du khách thấy được các giá trị của Di sản . Trong 5 năm qua UBND Thị xã đã chỉ đạo BQL Di tích làng cổ Đường Lâm tham mưu phối hợp với Mặt trận tổ quốc, Trung tâm bồi dưỡng chính trị, một số cơ quan khác tổ chức 11 buổi tập huấn tuyên truyền, phát hơn 2000 tờ rơi tờ gấp cho 1500 đối tượng là hội viên thành viên các tổ chức Đoàn thể tại xã và du khách. Các lĩnh vực được tuyên truyền giới thiệu gồm: công tác quản lý và thực hiện quy định cải tạo xây dựng nhà ở, Bảo tồn di tích, giữ gìn môi trường cảnh quan, phát triển Du lịch. BQL Di tích làng cổ cũng phối hợp với phòng giáo dục đào tạo, trường THCS và Tiểu học Đường Lâm tổ chức cuộc thi tìm hiểu về Di tích cho 900 học sinh, phối hợp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICa) tổ chức các cuộc thi và tuyên truyền về sản phẩm du lịch, thường xuyên tạo điều kiện tiếp đón và hướng dẫn các đoàn thông tấn, báo chí truyền hình trong nước và quốc tế lên dựng phim, đưa tin, viết bài giới thiệu về Di tích.

*Về công tác quản lý trật tự xây dựng:

Được xác định là nhiệm vụ vô cùng quan trọng , góp phần trực tiếp quyết định sự sống còn và giữ được cốt lõi giá trị của Di sản. Vấn đề này luôn được thể hiện và nhấn mạnh trong các văn bản chỉ đạo điều hành, các cuộc họp của các cấp các ngành cũng như sự quan tâm của dư luận, nhân dân địa phương và du khách. Theo thống kê trong 3 năm qua từ 2015 – 2017 trên địa bàn Di tích đã có 129 hộ dân tiến hành xây dựng, cải tạo nhà ở tại di tích  đa phần là thực hiện có phép và tuân thủ các quy định về chiều cao, khoảng lùi, vật liệu phù hợp, UBND Thị xã đã ban hành một số văn bản để chỉ đạo điều hành thục hiện công tác quản lý xây dựng như: chỉ đạo lập dự án thiết kế 19 ngôi nhà mẫu truyền thống để nhân dân sống tại di tích tham khảo áp dụng, hướng dẫn về quy trình thủ tục cấp phép xây dựng tính đến hết tháng 10/2017 đã cấp được 80 giấy phép xây dựng cho các hộ dân, thiết kế 134 nhà mẫu miễn phí.

*Về công tác phát huy khai thác các giá trị của Di tích:

Theo thống kê từ năm 2014 đến hết tháng 1/ 2017 Di tích làng cổ ở Đường Lâm đã đón tiếp trên 55 vạn lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan tìm hiểu ngiên cứu, doanh thu từ bán vé đạt 7 tỷ 509 triệu 630 ngàn đồng. Hình thức tham quan cũng được đa dạng hóa và không ngừng đổi mới về nội dung như du lịch di sản, tâm linh, trải nghiệm làng nghề, được sự chỉ đạo hướng dẫn của các cấp các ngành và tính chủ động của một số hộ dân các dịch vụ du lịch đã từng bước phát triển ổn định, tạo ra mức thu nhập đột  biến. Hiện đã có 100 hộ dân tham gia vào các hoạt động du lịch. Hàng năm BQL Di tích làng cổ phối hợp với Mặt trận Tổ Quốc, phòng Kinh Tế, Văn Hóa thông tin và các đơn vị cơ quan của Hà Nội tổ chức các hoạt động xúc tiến, giới thiệu các sản phẩm du lịch như: tham gia triển lãm, cử cán bộ và các hộ dân dự các cuộc trao đổi tọa đàm tập huấn kỹ thuật phát triển sản phẩm , tổ chức được 5 chuyến tham quan mô hình phát triển du lịch tại các điểm di tích, địa phương tiêu biểu, một số sản phẩm đã được các cơ quan thẩm định đánh giá các chỉ số chất lượng bảo đảm an toàn, tạo được uy tín cho người tiêu dùng . Việc hợp tác tranh thủ sự giúp đỡ của các tổ chức đơn vị bạn cũng được quan tâm như Viện nghiên cứu sản phẩm làng nghề nông thôn ( VIRI), Bộ khoa học công nghệ, Tổ chức JICa, Hiệp hội du lịch Hà Nội, các Công ty đơn vị lữ hành, Sở du lịch, Sở công thương Hà Nội, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn. Trong công tác quản lý bảo tồn và phát huy giá trị di tích làng cổ ở Đường Lâm , BQL di tích làng cổ cũng tham mưu đề xuất với lãnh đạo Thị xã tạo điều kiện để kết nối mối quan hệ hợp tác với các địa phương có Di sản tương đồng nhằm trao đổi học tập kinh nghiệm như: Trung tâm bảo tồn phố cổ Hội An( Tỉnh Quảng Nam), Phố cổ  Hà Nội, Làng cổ Phước Tích ( Thừa Thiên Huế), làng cổ Đông Hòa Hiệp ( Tiền Giang) cũng như một số BQL di tích và các đơn vị khác. Song song với công tác quản lý  bảo tồn và phát huy giá trị  di tích trong thời gian vừa qua BQL di tích làng cổ Đường Lâm cũng thường xuyên quan tâm đến việc đào tạo bồi dưỡng nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ quản lý, cán bộ viên chức đang thực hiện nhiệm vụ tại các bộ phận như: bảo tồn bảo tàng, hướng dẫn viên du lịch, quản lý xây dựng dự án, sử dụng và ứng dụng thành thạo công nghệ thông tin, trang thiết bị mới bổ sung trang bị vật chất phục vụ công việc.

Trong quá trình thực hiện công tác bảo tồn, quản lý, phát huy giá trị Di tích làng cổ ở Đường Lâm 5 năm qua ngoài những kết quả đã đạt được vẫn còn một số hạn chế tồn tại như: việc quản lý trật tự  xây dựng tháo gỡ giải quyết vướng mắc khó khăn của người dân khi xin phép xây nhà, cải tạo các công trình và sự phối hợp của lãnh đạo chính quyền địa phương cũng như các đơn vị liên quan, số hộ dân tham gia làm dịch vụ du lịch chưa đạt tỷ lệ và thiếu tính chuyên nghiệp, các sản phẩm dịch vụ phục vụ nhu cầu chưa có tính đa dạng và hấp dẫn, một số dự án chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi sang phục vụ cho phát triển du lịch chưa được triển khai, nhân rộng, trình độ ngoại ngữ còn hạn chế và thiếu. Hy vọng trong thời gian tới bằng sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên của các cấp các ngành, sự phối hợp công tác của nhân dân, công tác quản lý – bảo tồn và khai thác các giá trị của quần thể Di tích làng cổ ở Đường Lâm sẽ đạt được nhiều kết quả cao hơn nữa, góp phần xây dựng và phát triến Thị xã Sơn Tây đô thị xứng tầm phía tây Thủ đô Hà Nội – Thăng Long ngàn năm văn hiến.

 

08:48:11 21/11/2017 - Lượt xem: 162
Tin liên quan